Üniversite laboratuvarında perdenin alt kenarı, tezgâh ve davlumbaz hattının üzerinde kalması için zeminden en az 120 cm yükseklikte durmalıdır. 305x229 cm ölçülü Peak M150 bu alt kenarla birlikte 349 cm tavan yüksekliği ister ve 150 inç köşegeniyle katalogdaki motorlu perdeler arasında büyük dersliklere uygun ölçüyü verir. Laboratuvar projeksiyon perdesi hesabı bu iki rakamın, yani 120 cm alt kenar ile perde yüksekliğinin toplamıyla başlar.
Laboratuvar projeksiyon perdesi alt kenarı neden 120 cm üstünde kalır?
Laboratuvar, sıraların arka arkaya dizildiği bir derslik değildir. Çalışma tezgâhları genelde 85-95 cm yüksekliğindedir, üzerlerinde cam malzeme, rafler ve davlumbaz kanatları bulunur. Perdenin alt kenarı bu hattın altında kaldığında görüntünün alt üçte biri tezgâh üstü donanımın arkasında kalır.
Alt kenarı 120 cm'ye taşımak bu sorunu kaynağında çözer. Oturan bir öğrencinin göz hizası yaklaşık 115-125 cm'dir; 120 cm'lik alt kenar, görüntünün tamamını göz hizasının üzerine çıkarır ve önündeki tezgâh donanımı görüş çizgisini kesmez. Ayakta çalışılan laboratuvarlarda bu değer 130-140 cm'ye kadar yükselebilir.
Alt kenar yükseldikçe gereken tavan yüksekliği de artar. 120 cm alt kenara 229 cm perde yüksekliği eklendiğinde görüntünün üst kenarı 349 cm'ye çıkar; bir laboratuvar projeksiyon perdesi seçilirken ölçülmesi gereken ilk rakam bu nedenle duvar genişliği değil, zeminden tavana net yüksekliktir.
Tezgâh ve davlumbaz hattında görüş çizgisi hesabı
Görüş çizgisi, öğrencinin gözünden perdenin alt kenarına uzanan düz hattır. Bu hat üzerinde kalan her donanım, perdenin o bölümünü gizler. Laboratuvarda hattı kesen üç tipik unsur vardır: çalışma tezgâhının yüzeyi, tezgâh üstü raf ya da şişe grubu ve çeker ocak veya davlumbaz kanadı.
Hesap basit bir benzerlik ilişkisidir. Perdeye 4 metre uzaklıkta oturan ve göz hizası 120 cm olan bir öğrenci, aradaki 2 metrede 150 cm yüksekliğinde bir raf grubu varsa perdenin alt kenarını ancak 180 cm yükseklikten itibaren görebilir. Bu durumda engel kaldırılmadıkça perdenin alt kenarı daha yukarı alınmalıdır.
Pratikte en sağlam yaklaşım, perde duvarını tezgâhların bulunmadığı kısa duvar olarak seçmektir. Laboratuvarların çoğunda tezgâhlar uzun duvarlar boyunca dizilidir ve giriş kapısının karşısındaki kısa duvar boş kalır; perde bu duvara alındığında 120 cm'lik alt kenar hesabı tek engel olarak kalır.
Motorlu perdenin laboratuvar ortamındaki pratik üstünlüğü
Laboratuvarda hava her zaman temiz bir derslikteki kadar nötr değildir: deney sırasında buhar, toz ve kimyasal koku ortama yayılır. Motorlu bir perde kullanılmadığı saatlerde kasasına toplandığı için kumaş yüzeyi bu ortama açık kalmaz; yalnızca sunum dakikalarında açılır.
Bu, sabit gergili veya çerçeveli bir perdeye kıyasla belirgin bir farktır. Çerçeveli perde duvarda sürekli açık durur ve yüzeyi günün her saatinde ortamla temas eder. Motorlu perdede ise aynı kumaş, haftada birkaç saat dışında kasa içindedir.
İkinci üstünlük erişimdir. Laboratuvarda tezgâhlar arasında yürüyüp perdeyi elle açmak pratik değildir; kumandalı iniş, öğretim üyesinin tezgâh başından çıkmasını gerektirmez. Motorlu perdeler kategorisi bu nedenle laboratuvar gibi zemini dolu mekanlarda ilk sırada değerlendirilir.
Katalogdaki yedi motorlu model ve gereken tavan yüksekliği
Motorlu perdeler kategorisinde yedi ürün bulunur. Tablodaki tavan yüksekliği sütunu, 120 cm alt kenar ile perde yüksekliğinin toplamıdır; yani ilgili modelin laboratuvarda kullanılabilmesi için gereken en küçük net yüksekliktir.
| Model | Kumaş ölçüsü (cm) | Köşegen (inç) | Oran | Gereken tavan yüksekliği (cm) |
|---|---|---|---|---|
| M70 | 180x180 | 100 | 1:1 | 300 |
| M100 | 200x150 | 98 | 4:3 | 270 |
| M100K | 200x150 | 98 | 4:3 | 270 |
| M120 | 244x183 | 120 | 4:3 | 303 |
| M150 | 305x229 | 150 | 4:3 | 349 |
| M180 | 366x274 | 180 | 4:3 | 394 |
| M200 | 400x300 | 197 | 4:3 | 420 |
İlk satırdaki M70, 180x180 cm ölçüsüyle kategorinin en küçük ürünü ve tek 1:1 modelidir; kare oranı nedeniyle 300 cm tavan ister, yani 200x150 cm ölçülü M100 ve M100K'nın 270 cm'lik talebinin otuz santimetre üzerine çıkar ve 244x183 cm ölçülü M120'nin istediği 303 cm'nin hemen altında kalır. İkinci ve üçüncü satırdaki M100 ile M100K aynı 200x150 cm ölçüsünü paylaşır ve ikisi de 270 cm tavanla çalışır; bu iki model, tablodaki en düşük yükseklik talebiyle alçak tavanlı küçük laboratuvarların tek seçeneğidir. M100'ün model kodunda 100 rakamı geçse de katalogdaki köşegeni 98 inçtir, dolayısıyla 100 inçlik bir ölçü beklentisiyle seçilmemelidir.
Dördüncü satırdaki M120 244x183 cm ölçüsünde 303 cm tavanla yetinir ve orta büyüklükteki laboratuvarların dengeli ölçüsüdür. Beşinci satırdaki Peak M150 305x229 cm motorlu kumandalı perde, 150 inç köşegeniyle 349 cm tavan isteyerek standart laboratuvar yüksekliklerinin üst sınırında kalır; yüksek tavanlı üniversite laboratuvarlarında bu ölçü arka sıralara kadar okunabilir bir görüntü verir. Altıncı satırdaki M180 366x274 cm ile 394 cm, yedinci satırdaki M200 400x300 cm ile 420 cm tavan gerektirir; bu iki model artık derslik değil amfi ölçeğindedir ve çoğu laboratuvarın net yüksekliği bu rakamların altında kalır.
305x229 cm ölçüsü ve 4:3 oranın laboratuvardaki karşılığı
Laboratuvar sunumlarında perdeye düşen içerik genelde tek tip değildir: deney şeması, veri tablosu, mikroskop kamerası görüntüsü ve slayt metni sırayla gelir. 4:3 oranındaki bir perde, kareye yakın formatlı bu içerikler için yüksekliği korur ve tablo satırlarının küçülmesini engeller.
Aynı perdeye 16:9 bir video verildiğinde hesap şu şekilde değişir: 305 cm genişlikte kullanılan yükseklik 229 cm değil yaklaşık 172 cm olur ve etkin köşegen 138 inç sınıfına iner. Alttaki yaklaşık 57 cm'lik bant kullanılmaz. Bu kayıp, 4:3 içerikte kazanılan yükseklikle dengelenir.
Katalogda 305x229 cm ölçüsü iki üründe geçer: motorlu M150 ve fast fold FF150, ikisi de 150 inç köşegenlidir. Fast fold model taşınıp kurulan etkinlikler için üretilmiştir; sabit bir laboratuvarda duvara sabitlenen motorlu sürüm daha uygundur.
Projeksiyon cihazının konumu ve tavan askı aparatı
Perde yükseldikçe projeksiyon cihazının da doğru yüksekliğe çıkması gerekir. Cihaz perdenin üst kenarı seviyesine yakın bir hizada asıldığında görüntü dikey olarak düzgün oturur; çok aşağıda kalan cihaz, tezgâh üzerindeki donanımın gölgesini görüntüye taşır.
Yüksekliği ayarlanabilir bir aparat bu hizalamayı kolaylaştırır. Katalogdaki Peak Ayarlanabilir (43-65 cm) projeksiyon tavan askı aparatı, adındaki aralık gereği cihazı tavandan 43 ile 65 cm arasında bir mesafeye indirir, yani 22 cm'lik bir ayar payı verir. Bu pay, 349 cm tavanlı bir laboratuvarda cihazı 284-306 cm aralığına yerleştirmeye imkân tanır.
Aparat seçiminde laboratuvarın tavan tipi belirleyicidir. Asma tavanlı mekanlarda askı noktasının taşıyıcı yapıya bağlanması, yalnızca asma tavan paneline sabitlenmesinden çok daha güvenlidir; bu detay cihazın ağırlığıyla doğrudan ilgilidir.
Sipariş öncesi ölçüm, garanti ve telefonla danışmanlık
Laboratuvar projeksiyon perdesi siparişi öncesinde mekanda dört ölçü alınmalıdır: zeminden tavana net yükseklik, perde duvarının kesintisiz genişliği, en arka çalışma noktasının perdeye uzaklığı ve görüş çizgisini kesen en yüksek tezgâh donanımının yüksekliği. Bu dört rakam, tablodaki hangi modelin mekana sığacağını tek başına belirler.
Peak perdeler 5 yıl garanti kapsamında satılır, Türkiye genelinde kargo ile gönderilir ve kredi kartı ya da havale ile sipariş edilebilir. Kağıthane/İstanbul'daki mağazada ürünler yerinde görülebilir.
Yerinde montaj hizmeti verilmemektedir; kurulum üniversitenin kendi teknik ekibi tarafından yapılır. Buna karşılık 0212 320 20 17 numarasından telefon ve WhatsApp ile ölçü ve kurulum danışmanlığı alınabilir, yani alt kenar ile tavan hesabı sipariş verilmeden önce doğrulanabilir.
Ölçüyü mekanın kendisi belirler
Laboratuvarda perde seçimi, en büyük köşegeni aramakla değil tezgâh hattının üzerinde kalan boşluğu ölçmekle sonuçlanır. 120 cm alt kenar kuralı uygulandığında katalogdaki yedi motorlu modelden hangisinin sığdığı aritmetik bir soruya dönüşür: 270 cm tavanı olan bir mekan M100 sınıfında kalır, 349 cm'ye ulaşan bir laboratuvar ise 305x229 cm ölçülü M150'yi taşır. Görüş çizgisini kesen donanım kaldırılamıyorsa perdenin alt kenarı yukarı taşınır, bu da gereken tavanı yeniden büyütür. Mekanın geometrisi netleştiği anda model listesi kendiliğinden tek seçeneğe iner.
