Throw ratio nedir sorusunun cevabı tek bir orandır: projektörün perdeye olan mesafesinin, perdenin görüntü genişliğine bölünmesiyle elde edilen sayı. Formül tersine çevrildiğinde doğrudan kurulum mesafesi verir; mesafe, throw ratio ile perde genişliğinin çarpımına eşittir. Örnek somut: 1,2 throw ratio değerine sahip bir cihaz, 200 cm genişliğindeki bir perdeyi doldurmak için 240 cm, 305 cm genişliğindeki bir perde için 366 cm, 400 cm genişliğindeki bir perde için 480 cm mesafeye kurulmalıdır.
Throw ratio nedir ve formül nasıl kurulur?
Bu oran, bir projektörün optik tasarımındaki mesafe-genişlik ilişkisini özetleyen tek sayılık ölçüttür. Hesap iki yönlü çalışır: mesafe bölü görüntü genişliği oranı verir, oran çarpı görüntü genişliği ise gereken mesafeyi verir. Bu işlemde yükseklik kullanılmaz; en-boy oranı değişse bile formül yalnızca genişlikle ilgilenir.
Ölçü birliği şarttır. Mesafe santimetre, genişlik santimetre olarak girilmelidir; biri metre diğeri santimetre olduğunda sonuç yüz kat sapar. Perdenin kasa genişliği değil, görüntünün oturacağı aktif yüzey genişliği esas alınır.
Çoğu cihaz sabit tek orana değil, zoom aralığına bağlı bir orana sahiptir. 1,2-1,6 gibi bir aralık, aynı perdeyi iki farklı mesafeden doldurabilme imkânı anlamına gelir. Bu durumda alt sınır en yakın, üst sınır en uzak kurulum noktasını belirler. Aralığın genişliği, odanın derinliği ile perde ölçüsü arasındaki uyumsuzlukları kapatmak için elinizde kalan tek paydır.
Throw ratio nedir diye sorarken aslında sorulan şey çoğu zaman şudur: bu cihaz benim odamda bu perdeyi doldurabilir mi? Cevap, oran ile genişliğin çarpımının oda derinliğinden küçük olup olmadığına bakılarak verilir. Çarpım oda derinliğini aşıyorsa ya perde küçültülür ya da daha düşük oranlı bir cihaz seçilir.
Perde genişliği neden başlangıç noktasıdır?
Throw ratio hesabında sabitlenmesi gereken değişken perde genişliğidir, çünkü perde ölçüsü duvar ve izleme mesafesi tarafından belirlenir ve kolayca değiştirilemez. Cihazın konumu ise genellikle birkaç on santimetre oynatılabilir. Bu yüzden doğru sıra, perdeyi seçip mesafeyi hesaplamaktır, mesafeyi sabitleyip perdeyi zorlamak değildir.
Katalogdaki gergili, motorlu ve fast fold modeller 180 cm ile 406 cm arasında değişen genişliklerde sunulur. Aynı throw ratio değeri bu aralıkta çok farklı mesafeler üretir: 1,5 oranında 180 cm genişlik 270 cm mesafe isterken, 406 cm genişlik 609 cm mesafe ister. Oda derinliği bu nedenle perde ölçüsünün gerçek üst sınırını belirler.
Örneğin 120 inç projeksiyon perdesi sınıfında üç farklı genişlik bulunur: 6:5 oranındaki 240×200 cm tripod perde, 4:3 oranındaki 244×183 cm model ve 16:9 oranındaki 265×150 cm gergili perde. Aynı köşegen, oran değiştiği için farklı mesafe talep eder; 244 cm ile 265 cm arasındaki 21 cm genişlik farkı, 1,5 throw ratio değerinde yaklaşık 32 cm mesafe farkına dönüşür.
Katalog genişlikleriyle mesafe tablosu
Aşağıdaki tablo, katalogda gerçekten bulunan altı perde genişliği için üç farklı throw ratio değerinde gereken kurulum mesafesini gösterir. Değerler santimetre cinsindendir ve mesafe = throw ratio × genişlik formülüyle hesaplanmıştır.
| Perde genişliği (cm) | Örnek model | 0,5 oranında mesafe | 1,2 oranında mesafe | 1,8 oranında mesafe |
|---|---|---|---|---|
| 200 | M100 200×150 cm | 100 cm | 240 cm | 360 cm |
| 220 | G100 220×124 cm | 110 cm | 264 cm | 396 cm |
| 244 | M120 244×183 cm | 122 cm | 293 cm | 439 cm |
| 265 | G120 265×150 cm | 133 cm | 318 cm | 477 cm |
| 305 | M150 305×229 cm | 153 cm | 366 cm | 549 cm |
| 400 | M200 400×300 cm | 200 cm | 480 cm | 720 cm |
İlk satırdaki 200 cm genişliğindeki 98 inç M100 perde, 0,5 oranında yalnızca 100 cm mesafe isterken 1,8 oranında 360 cm ister; aynı perde için mesafe farkı 260 cm'e ulaşır. İkinci satırdaki 220 cm genişliğindeki 100 inç G100 modeli, 1,2 oranında 264 cm ile çoğu salonda rahat oturan bir mesafe üretir. Üçüncü satırdaki 244 cm genişliğindeki 120 inç M120 perdede 1,2 oranı 293 cm'e çıkar ve bu, orta büyüklükte bir oturma odasının derinliğine denk gelir. Dördüncü satırdaki 265 cm genişliğindeki 120 inç G120 modeli, aynı köşegende olmasına rağmen 16:9 oranı nedeniyle daha geniş olduğu için 1,2 oranında 318 cm talep eder. Beşinci satırdaki 305 cm genişliğindeki 150 inç M150 perde 1,8 oranında 549 cm mesafe gerektirir; bu değer standart bir salonun derinliğini aşar ve kısa atışlı bir cihaz gerekliliğine işaret eder. Son satırdaki 400 cm genişliğindeki 197 inç M200 perde ise 1,8 oranında 720 cm ile yalnızca derin konferans salonlarında uygulanabilir, 0,5 oranında ise 200 cm gibi şaşırtıcı derecede kısa bir mesafeye iner.
Kısa, standart ve uzun atış aralıkları
Throw ratio değeri 1,0'ın altındaysa cihaz kısa atışlı kabul edilir ve perdeye yakın konumlandırılır. 1,0 ile 2,0 arasındaki değerler standart atış aralığını tanımlar; ev ve ofis cihazlarının büyük bölümü bu bantta yer alır. 2,0'ın üzerindeki değerler uzun atış sınıfındadır ve derin salonlar için tasarlanmıştır.
- 0,5 ve altı: ultra kısa atış; 305 cm genişlikte bile 153 cm mesafe yeter, cihaz perdenin hemen önüne yerleşir.
- 0,5-1,0 arası: kısa atış; küçük odalarda büyük perde kullanmanın tek pratik yoludur.
- 1,0-2,0 arası: standart atış; 244 cm genişlikte 244-488 cm aralığında kurulum imkânı sunar.
- 2,0 üzeri: uzun atış; 400 cm genişlikte 800 cm ve üzeri mesafe gerektirir.
Oda derinliği ile perde genişliği arasındaki ilişki tersine de okunabilir. Mevcut mesafeyi perde genişliğine bölmek, satın alınacak cihazın hangi throw ratio bandında olması gerektiğini doğrudan söyler.
Taşınabilir kurulumda mesafe daha sık değişir
Sabit kurulumda mesafe bir kez ayarlanır, taşınabilir kullanımda ise her seferinde yeniden kurulur. Bu yüzden portatif perdelerde throw ratio hesabını üst sınırdan değil, elde kalan en kısa mesafeden yapmak daha güvenlidir. Katalogdaki zemin perdeleri 120 cm ile 203 cm arasında dört genişlik sunar ve bu dar aralık, hesabı kolaylaştırır.
203 cm genişliğindeki 100 inç F100 zemin perdesi 1,2 oranında 244 cm, 1,5 oranında 305 cm mesafe ister. En küçük ölçü olan 120 cm genişliğindeki F60 perdede aynı oranlar 144 cm ve 180 cm'e iner; yani küçük bir odada bile sorunsuz kurulur. Tripod perdelerde 180 cm, 200 cm ve 240 cm olmak üzere üç genişlik vardır; 240 cm genişlikteki T120 modeli 1,2 oranında 288 cm mesafe gerektirir.
Taşınabilir kullanımda ölçülen mesafeyi bir kez not etmek, sonraki kurulumlarda cihazı aynı noktaya koymayı kolaylaştırır. Zeminde iki işaret bırakmak, her seferinde yeniden hesap yapma ihtiyacını ortadan kaldırır.
Mesafe hesabında gözden kaçan üç ayrıntı
Ölçülen mesafe, projektörün ön lensinden perde yüzeyine olan uzaklıktır; cihazın arka panelinden veya duvardan değil. Lens ile gövde arkası arasındaki 30-40 cm, dar odalarda hesabı bozacak kadar büyüktür.
İkinci ayrıntı, tavan montajında kablo ve askı payıdır. Mesafe hesabı doğru çıksa bile cihazın asılacağı noktada priz ve kablo güzergâhı yoksa kurulum uygulanamaz. Üçüncü ayrıntı zoom kullanımıdır: zoom aralığının en uç noktasında çalışmak, görüntü keskinliğinde kayba yol açabileceği için orta bandı tercih etmek daha güvenlidir.
Perde kasasının görüntü alanı dışında kalan kenar payı da hesaba dahil edilmemelidir. Formülde kullanılan genişlik, görüntünün oturacağı yüzeyin genişliğidir ve katalog ölçüleri bu aktif yüzeyi tarif eder.
Büyük ölçüde throw ratio kararı
Büyük ölçülerde throw ratio, perde seçimini sınırlayan birinci etken hâline gelir. 150 inç projeksiyon perdesi sınıfındaki 305 cm genişlik, 1,2 oranında 366 cm, 1,5 oranında 458 cm mesafe ister. Oda derinliği 400 cm ise 1,5 oranındaki bir cihaz bu perdeyi dolduramaz; perde küçültülmeli veya cihaz değiştirilmelidir.
Katalogdaki M150 305×229 cm motorlu kumandalı perde bu hesabın tipik örneğidir: 4:3 oranında 150 inç köşegen sunar ve 305 cm genişliğiyle mesafe hesabının merkezine oturur. Model 5 yıl garanti kapsamındadır.
Mesafe ve genişlik eşleştirmesinde emin olunamadığında 0212 320 20 17 numarasından telefonla ölçü desteği alınabilir. Yerinde montaj hizmeti sunulmamakta, destek telefon ve WhatsApp üzerinden ölçü ve mesafe planlaması biçiminde verilmektedir.
Sonuç ve uygulanabilir sıra
Throw ratio, mesafe bölü görüntü genişliği eşitliğinden doğan tek sayılık bir orandır ve kurulum mesafesini aritmetik kesinlikle verir. Katalog genişlikleri üzerinden bakıldığında 1,2 oranı 200 cm perde için 240 cm, 400 cm perde için 480 cm mesafe üretir; aynı oran, genişlik iki katına çıktığında mesafeyi de iki katına çıkarır.
Pratikte izlenecek yol kısadır: perde genişliğini belirle, oda derinliğini ölç, ikisini böl ve çıkan sayının cihazın zoom aralığına düştüğünü doğrula. Bu üç işlem, kurulum sürprizlerinin büyük bölümünü satın alma öncesinde ortadan kaldırır.
