Taş yünü asma tavana projeksiyon perdesi asılır; ancak perdenin ağırlığı 60x60 cm'lik karoya ya da onu tutan T profile değil, karonun üzerindeki beton tavana aktarılır. Kataloğun en küçük motorlu modeli olan 180x180 cm ölçülü, 100 inç köşegenli Peak M70'ten 400x300 cm ölçülü, 197 inç köşegenli M200'e kadar tüm kasalı perdelerde taşıyıcı nokta tavandan sarkıtılan dişli tij veya askı telidir. Karo bu kurguda yalnızca kapak görevi görür, yük taşımaz.
Taş yünü asma tavana projeksiyon perdesi neden karoya sabitlenmez?
Taş yünü kaset tavan, karoların alüminyum T profil ızgarasına oturduğu bir kaplama sistemidir. Bu sistemde ızgara, tavandan gelen ince askı telleriyle taşınır ve yalnızca kendi ağırlığı ile karoların ağırlığı hesaplanarak kurulur. Taş yünü karo, lifli ve gevrek yapısı nedeniyle vida dişinin tutunabileceği bir malzeme değildir; vida sıkıldıkça delik büyür, karonun kenarı kopar.
Dolayısıyla soru aslında şu şekilde okunmalıdır: perde asma tavana değil, asma tavanın arkasındaki yapısal tavana asılır. 180x180 cm genişliğindeki M70 bile iki noktadan karoya tutturulduğunda yükü gevrek bir malzemeye noktasal olarak bindirir. 305x229 cm ölçülü, 150 inç köşegenli M150 ya da 366x274 cm ölçülü, 180 inç köşegenli M180 gibi geniş kasalarda bu hata, ilk birkaç açma kapama hareketinde karonun çatlaması olarak geri döner.
Aynı kural storlu ve gergili modeller için de geçerlidir. Kasalı bir perdede yük, kasanın iki ucundaki braketlerde toplanır; braket nereye vidalanıyorsa taşıyıcı eleman odur. Kaset tavan, taşıyıcı eleman olarak kabul edilebilecek bir yapı değildir.
Yük nereye aktarılır? Beton tavan, tij ve askı teli
Uygulamanın özü, karoyu delip karo üstündeki boşluktan geçerek beton tavana ulaşmak ve kasayı oradan sarkıtmaktır. Beton tavana çelik dübel ile bir bağlantı plakası sabitlenir, plakadan dişli tij indirilir ve tijin ucuna kasanın braketleri bağlanır. Böylece perdenin bütün ağırlığı kaset sistemine hiç dokunmadan taşıyıcı tavana iner.
İkinci yöntem galvaniz askı teli ile sarkıtmadır. Tel yöntemi hafif ve hızlıdır, fakat yatay yönde serbestlik bırakır; perde açılıp kapanırken hafif salınım görülebilir. Motorlu perdelerde motor devreye girdiği anda kasa üzerinde dönme yönünde bir kuvvet oluştuğu için rijit tij bağlantısı daha doğru tercihtir. Motorlu bir perdede askı sistemi, yalnızca ağırlığı değil motorun çalışma anındaki tepkisini de karşılamak zorundadır.
Üçüncü ve en rahat çözüm, beton tavana sabitlenen bir çelik lama ya da profil hattı kurmaktır. Kasa braketleri doğrudan bu hatta vidalanır; hat perde genişliğinden biraz uzun yapıldığında braket aralığı serbestçe kaydırılabilir. Kataloğun bütün ölçü aralığına, yani motorlu perdeler kategorisindeki 180x180 cm ile 400x300 cm arasındaki modellere bu yöntem rahatlıkla uyar.
Karo delme ve kesme payı nasıl hesaplanır?
Tij veya telin geçeceği noktalarda karonun delinmesi gerekir. Delik işaretlenmeden önce karo yerinden alınmalı, zemine düz biçimde yatırılmalı ve kesim orada yapılmalıdır; karo yerinde dururken delme denemesi hem karoyu kırar hem odayı toza boğar. Delik çapı, tijin rahat geçeceği kadar büyük, ancak çevresinde boşluk kalmayacak kadar dar tutulur.
Kasa karo hattının altında kalacaksa tek tek delikler yeterlidir. Kasa karo seviyesine gömülecekse, kasanın geçtiği hat boyunca karolardan şerit kesmek gerekir. Bu durumda kesim payı iki kalemden oluşur: kasanın kendi kalınlığı ve kasanın braketlerle birlikte ihtiyaç duyduğu servis boşluğu. Kesilen karo kenarları lifli kaldığı için alüminyum bantla kapatılması, tozumayı ve kenar dağılmasını engeller.
Taş yünü karo kesiminde ölçü bir kez değil iki kez alınır, çünkü kesilen karo geri eklenemez. Karo ızgarası 60 cm aralıklı olduğundan perde genişliği ızgaraya nadiren tam oturur ve çoğu zaman bir karo fazladan etkilenir.
Hangi modelde kaç karo etkilenir?
| Model | Perde ölçüsü (cm) | Köşegen (inç) | En-boy oranı | 60 cm ızgarada etkilenen karo |
|---|---|---|---|---|
| M70 | 180x180 | 100 | 1:1 | 3 karo |
| M100 | 200x150 | 98 | 4:3 | 4 karo |
| M120 | 244x183 | 120 | 4:3 | 5 karo |
| M150 | 305x229 | 150 | 4:3 | 6 karo |
| M180 | 366x274 | 180 | 4:3 | 7 karo |
| M200 | 400x300 | 197 | 4:3 | 7 karo |
| S120 | 240x200 | 123 | 6:5 | 4 karo |
Tablodaki karo sayıları, perde genişliğinin 60 cm'lik ızgaraya bölünmesiyle bulunur. M70'in 180x180 cm ölçüsü 60 cm'nin tam katı olduğu için ideal hizalamada 3 karo yeterlidir; bu modelin 1:1 oranında ve 100 inç köşegeninde olduğunu, yani motorlu kategorideki diğer modellerin 4:3 oranını paylaşmadığını da not etmek gerekir. M100'ün 200x150 cm ölçüsü 60 cm'ye tam bölünmediğinden dördüncü karo kısmen kesilir ve bu model 98 inç köşegeniyle 100 inç sınırının hemen altında kalır. M120'nin 244x183 cm genişliği dört tam karoyu aşıp beşinci karoya 4 cm taşar; bu 4 cm'lik taşma, uygulamada en sık gözden kaçan ayrıntıdır.
Geniş modellerde hesap doğrudan büyür. M150'nin 305x229 cm ölçüsü altı karo hattına yayılır ve 150 inç köşegeniyle sınıf ölçeğine girer. M180'in 366x274 cm genişliği yedinci karoya taşar, 180 inç köşegeniyle salon ölçeğindedir. M200 ise 400x300 cm ölçüsüyle yine yedi karo hattına denk gelir; 197 inç köşegeniyle kataloğun en büyük motorlu perdesidir ve tij sayısının en az üçe çıkarılması, aradaki sarkmayı önler. Son satırdaki S120 ise storlu bir modeldir: 240x200 cm ölçüsü tam dört karoya oturur. Aynı 240x200 cm ölçüsünü ve 6:5 oranını paylaşan T120 tripod 120 inç köşegen verirken S120 123 inç köşegendedir; yani eşit cm ölçüsü ve eşit oran bile farklı köşegen değeri anlamına gelebilir.
Karo üstü boşluk ve tij boyu nasıl belirlenir?
Tij boyunu belirleyen tek şey, karo seviyesi ile beton tavan arasındaki net boşluktur. Bu boşluk ölçülmeden hiçbir malzeme hazırlanmamalıdır, çünkü aynı binanın iki odasında bile farklı çıkabilir. Karo kaldırıldığında havalandırma kanalı, yangın söndürme hattı ya da kablo tavası ile karşılaşmak sık görülen bir durumdur ve askı noktası bu engellere göre birkaç on santimetre kaydırılabilir.
Kasa yüzeye monte bir gövdedir; braketleriyle birlikte asılır ve kumaş kasanın alt ağzından iner. Kasayı karo hattının altında bırakmak en basit ve en güvenli uygulamadır, çünkü kumaşın inişi hiçbir engelle karşılaşmaz. Kasa karo içine alınacaksa, kumaşın ve alt ağırlık çubuğunun serbestçe geçebileceği bir açıklık bırakmak zorunludur; açıklık dar kalırsa kumaş her inişte karo kenarına temas eder.
Peak ürünlerinde 5 yıl garanti geçerlidir. Yerinde montaj hizmeti verilmediğini baştan bilmek planlama açısından önemlidir; buna karşılık ölçü alma ve askı yöntemi konusunda 0212 320 20 17 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden danışmanlık alınabilir.
Toplantı odası ve sınıf tavanlarında tipik senaryolar
Kaset tavan en çok ofislerde karşımıza çıkar. Orta ölçekli bir toplantı odası projeksiyon perdesi seçiminde 244x183 cm ölçülü, 120 inç köşegenli M120 ile 240x200 cm ölçülü, 123 inç köşegenli S120 en sık değerlendirilen iki ölçüdür. İkisinin de askı hattı 2,5 metre civarındadır ve iki tij ile rahat taşınır; masanın üzerine gelen bölgede kanal çakışması varsa tij noktaları kasanın uçlarına doğru kaydırılır.
Eğitim yapılarında ölçekler büyür. Bir sınıf ve eğitim projeksiyon perdesi kurgusunda 305x229 cm ölçülü, 150 inç köşegenli M150 ve 366x274 cm ölçülü, 180 inç köşegenli M180 öne çıkar. Üç metreyi aşan bu kasalarda orta noktaya üçüncü bir askı eklemek, kasanın hafifçe çanaklaşmasını önler ve kumaşın ortadan kırışmasını engeller. Üç metreden uzun kasalarda iki uçtan askı, kumaşın düzgün inmesi için tek başına yeterli değildir.
Karo kaldırmadan önce beş kontrol
- Karo üstü net boşluk: Bir karo kaldırılıp beton tavana kadar olan mesafe ölçülür; tij boyu bu ölçüye göre kesilir.
- Tesisat haritası: Askı noktalarının altında ya da üstünde kanal, sprinkler, kablo tavası olup olmadığı görülerek doğrulanır.
- Izgara hizası: Perde genişliğinin karo ızgarasına göre nereye oturduğu işaretlenir; tabloda görüldüğü gibi çoğu ölçü bir karoya taşar.
- Elektrik noktası: Motorlu modellerde kasanın yanında bir priz ya da anahtar hattı gerekir; bu hat karo üstünden geçirilecekse montaj öncesinde çekilir.
- İkinci kişi: Üç metreyi aşan kasalarda kaldırma işlemi tek kişiyle yapılmamalıdır.
Bu beş kontrol tamamlandığında taş yünü asma tavana projeksiyon perdesi montajı, tahmine değil ölçüye dayanan bir işe dönüşür. Kontrollerin hiçbiri özel alet gerektirmez; şerit metre, el lambası ve bir merdiven çoğu durumda yeterlidir.
Asma tavanda taşıyıcı mantığı kurmak
Taş yünü asma tavana projeksiyon perdesi planlarken ilk kabul şu olmalı: kaset tavan bir yapı elemanı değil, bir kaplamadır; perdenin ağırlığını üstleniyormuş gibi davranmak montajın en pahalı hatasıdır. Doğru kurgu, karoyu geçici olarak kaldırıp beton tavandan tij veya çelik hat indirmek, kasa braketlerini bu hatta bağlamak ve karoyu kesme payı bırakarak yerine geri yerleştirmektir. Ölçüler kataloğun kendisinden okunduğunda, 180x180 cm'den 400x300 cm'ye uzanan ölçü aralığının her biri için askı noktası sayısı ve etkilenen karo sayısı önceden hesaplanabilir.
Bu planı montaj gününden önce kâğıt üzerinde bitiren bir kullanıcı, tavana ilk deliği açtığında nereye neyi bağlayacağını bilir. Taşıyıcı tavanı bulmak, karoya zarar vermeden çalışmanın da en kısa yoludur.
