Projeksiyon perdesi üst siyah bant, görüntü alanının üstünde kalan ve üzerine projeksiyon yapılmayan siyah kumaş payıdır; işi görüntüyü aşağı indirmektir. 320 cm tavanlı bir odada 305x229 cm ölçüsündeki 150 inç M150 kullanıyorsanız ve görüntünün alt kenarını 60 cm kotunda istiyorsanız, üst kenar 289 cm'ye gelir ve tavandan 31 cm'lik bir düşüş payına ihtiyaç duyarsınız. Bu pay siyah bantla karşılanır, çünkü kumaşın tamamını beyaz yapmak görüntüyü olduğu gibi tavana yaklaştırır.
Projeksiyon perdesi üst siyah bant nedir?
Kumaşın tamamı görüntü alanı değildir. Bir perde kumaşında görüntü alanının çevresinde ince siyah kenarlar, üstünde ise daha uzun bir siyah bölüm bulunabilir. Sektörde bu üst bölüm siyah düşüş payı ya da black drop olarak adlandırılır ve kasadan inen kumaşın görüntü başlamadan önceki bölümüdür.
Bu bandın temel mantığı basittir: perdenin kasası tavana ya da tavana yakın bir kota sabitlenir, ama görüntünün o kotta başlaması istenmez. Arada kalan mesafeyi beyaz kumaşla doldurmak görüntüyü gereksiz yükseltir; siyah kumaşla doldurmak ise görüntüyü istenen yüksekliğe indirir.
Siyah rengin seçilmesi tesadüf değildir. Siyah yüzey üzerine düşen ışığı büyük ölçüde yutar, dolayısıyla taşan ışık perdenin üst kısmında parlak bir şerit oluşturmaz.
Ürün sayfalarındaki 305x229 cm veya 244x183 cm gibi değerler görüntü alanını tanımlar; siyah düşüş payının uzunluğu ise modele göre değişir. Bu yüzden hesabı önce kendi odanız için yapmak, sonra hangi ölçünün uyduğunu modelle karşılaştırmak gerekir.
Yüksek tavanlı odalarda hangi sorunu çözer?
Tavan yükseldikçe perdenin kasası da yükselir ve görüntü göz hizasının üstüne çıkar. Boynu geriye yatırarak film izlemek 20 dakika sonra yorucu hale gelir. Oturur pozisyonda göz hizası genellikle zeminden 100 ile 120 cm arasındadır ve görüntünün merkezi bu banda yakın olduğunda izleme konforu en yüksektir.
Örnek üzerinden bakalım: 350 cm tavanlı bir salonda 300x169 cm ölçüsündeki 136 inç G136 kullanıldığında, görüntü yüksekliği 169 cm'dir. Alt kenarı 100 cm kotuna oturtmak istiyorsanız üst kenar 269 cm olur; tavanla üst kenar arasında kalan 81 cm'lik boşluğun siyah bantla kapatılması gerekir.
Aynı oda 280 cm tavanlı olsaydı hesap tamamen değişirdi. 244x183 cm ölçüsündeki 120 inç M120 ile alt kenarı 70 cm kotuna aldığınızda üst kenar 253 cm'ye gelir ve geriye yalnızca 27 cm'lik bir pay kalır.
Düşüş payı nasıl hesaplanır?
Hesap üç ölçüyle yapılır ve sırası önemlidir. Önce tavan yüksekliğini, sonra perdenin görüntü yüksekliğini, en sonda görüntünün alt kenarını hangi kotta istediğinizi belirleyin. Düşüş payı, tavan yüksekliğinden görüntü yüksekliği ile hedeflenen alt kenar kotunun toplamı çıkarılarak bulunur.
- Tavan kotunu ölçün: Perdenin kurulacağı duvarda zeminden tavana düşey mesafeyi santimetre cinsinden alın.
- Görüntü yüksekliğini yazın: Ürün adındaki ikinci değer görüntü yüksekliğidir; 234x132 cm'de bu 132 cm'dir.
- Alt kenar kotuna karar verin: Oturma düzeninize göre 60 ile 100 cm arası yaygın bir aralıktır.
- Çıkarma işlemini yapın: Tavan kotu eksi (görüntü yüksekliği artı alt kenar kotu) size gereken düşüş payını verir.
- Kasa payını düşün: Kasanın kendi yüksekliği bu paydan çıkar, çünkü kasa da tavanla görüntü arasındaki mesafenin bir bölümünü kaplar.
Tavan yüksekliğine göre örnek hesaplar
Aşağıdaki tablo, Peak kataloğundaki gerçek perde ölçüleriyle yapılmış hesapları gösterir. Değerler gerçek görüntü yüksekliklerine dayanır ve kendi odanızın tavan kotunu yerine koyarak aynı işlemi tekrarlayabilirsiniz.
| Tavan | Model ve görüntü yüksekliği | Hedef alt kenar | Gereken düşüş payı |
|---|---|---|---|
| 280 cm | M120 - 183 cm | 70 cm | 27 cm |
| 300 cm | G106 - 132 cm | 90 cm | 78 cm |
| 320 cm | M150 - 229 cm | 60 cm | 31 cm |
| 350 cm | G136 - 169 cm | 100 cm | 81 cm |
| 400 cm | M200 - 300 cm | 70 cm | 30 cm |
Tabloda dikkat çeken şey şudur: düşüş payını belirleyen tek değişken tavan yüksekliği değildir. 400 cm tavanda 300 cm yükseklikteki M200 boşluğun büyük bölümünü kendi kumaşıyla doldurduğu için yalnızca 30 cm pay ister; buna karşılık 300 cm tavanda 132 cm yükseklikteki G106 için 78 cm'lik bir paya ihtiyaç duyulur. Aynı tavan kotunda görüntü yüksekliği küçüldükçe gereken pay büyür.
Tablonun 320 cm'lik satırı bu ilişkinin orta noktasıdır: 229 cm yüksekliğindeki M150, 60 cm'lik düşük bir alt kenar kotuyla birleştiğinde 31 cm pay bırakır. Yani alt kenarı aşağı çekmek de payı kısaltan bir yoldur.
Kasa boyuna ve kumaş sarımına etkisi
Siyah bant kumaşın bir parçasıdır, dolayısıyla perde toplandığında o bant da kasanın içine sarılır. Kumaşın toplam uzunluğu arttığında kasa içindeki sarım çapı da artar. Bu ilişki motorlu ve rulolu perdelerde kasanın hacmini belirleyen temel etkendir.
Pratik sonuç şu olur: uzun bir düşüş payı istendiğinde kasa, yalnızca görüntü yüksekliği kadar kumaş saran bir perdeye göre daha hacimli bir yapı gerektirir. Bu nedenle çok uzun paylar genellikle kasayı büyütmek yerine kasanın kendisini daha aşağı bir kota, örneğin tavandan inen bir askı veya duvar bağlantısıyla yerleştirerek çözülür.
Motorlu perdeler kategorisinde kumaş kasanın içine sarıldığı için bu hesap doğrudan geçerlidir. Motorlu gergili perdelerde de kumaş kasaya sarılır; fark, inerken kumaşın yanlardan gergi sistemiyle düz tutulmasıdır. Her iki grupta da düşüş mantığı kasanın hangi kota sabitlendiğiyle kurulur.
Siyah bant yerine kullanılabilecek alternatifler
Her odada uzun bir siyah bant gerekmez. Alternatifler arasında kasayı duvarda daha aşağı bir kota almak, tavandan sarkıtma elemanı kullanmak veya baştan daha büyük görüntü yüksekliği olan bir model seçmek bulunur. Görüntü yüksekliği artan bir model, aynı tavan kotunda daha kısa bir düşüş payıyla aynı alt kenar kotunu verir.
Model büyütme seçeneği sayılarla netleşir. 300 cm tavanda 200x150 cm ölçüsündeki 98 inç M100 ile alt kenarı 90 cm'de tutmak için 60 cm pay gerekirken, aynı odada 244x183 cm ölçüsündeki 120 inç M120'ye geçildiğinde bu pay 27 cm'ye iner. Perdeyi büyütmek hem görüntüyü hem konumu birlikte iyileştirir.
Üçüncü alternatif izleme düzenini değiştirmektir. Koltukların perdeye uzaklığını artırmak, görüntünün yüksekte olmasından kaynaklanan boyun açısını azaltır; ancak bu çözüm oda derinliğiniz izin verdiği ölçüde geçerlidir.
Storlu ve çerçeveli kurulumlarda durum
Kumaşın kasaya sarılmadığı kurulumlarda düşüş payı kumaşla değil, kasanın kotuyla çözülür. Storlu perdeler kategorisindeki çerçeveli modellerde görüntü alanı sabit bir çerçeve içinde durduğundan, görüntünün alt kenar kotu doğrudan çerçevenin duvara sabitlendiği yükseklikten gelir.
Bu kurguda hesap aynı kalır, yalnızca değişken yer değiştirir: 240x200 cm ölçüsündeki 123 inç S120 gibi bir modelde görüntü yüksekliği 200 cm'dir ve 300 cm tavanlı bir odada alt kenarı 70 cm kotunda istiyorsanız çerçevenin üst kenarı 270 cm'ye, yani tavandan 30 cm aşağı gelir. Burada siyah bant yerine duvardaki sabitleme kotu belirleyicidir.
Dolayısıyla "siyah bant gerekli mi" sorusunun cevabı perde tipine bağlıdır. Kasadan inen kumaşla çalışan motorlu ve gergili perdelerde bant bir araçtır; çerçevesi duvara sabitlenen kurulumlarda ise aynı sonuç montaj kotuyla elde edilir.
Ölçü alırken sık yapılan hatalar
En yaygın hata, ürün adındaki ölçüyü kumaşın toplam boyu sanmaktır. Ürün adlarındaki 234x132 cm veya 400x300 cm gibi değerler görüntü alanının genişliği ve yüksekliğidir; 234x132 cm'nin köşegeni 106 inç, 400x300 cm'nin köşegeni 197 inçtir ve bu köşegen hesabı doğrudan görüntü alanından çıkar.
İkinci hata tavan kotunu tek noktadan ölçmektir. Alçıpan tavanlarda ve kirişli odalarda yükseklik duvar boyunca değişir; perdenin kurulacağı hat üzerinde en az iki noktadan ölçüm almak gerekir.
Üçüncü hata alt kenar kotunu masa, konsol veya radyatör gibi engelleri hesaba katmadan belirlemektir. Görüntünün alt kenarı önündeki bir eşyanın üst kotundan düşük kalırsa görüntünün bir bölümü izleyiciden gizlenir. Doğru perde ölçüsünü ve kotu birlikte değerlendirmek için projeksiyon perdesi seçim rehberi sayfasındaki ölçü sıralamasını izleyebilirsiniz.
Satın alma öncesi netleştirilmesi gerekenler
Siyah bant ihtiyacı odaya özgü bir hesaptır, bu yüzden model kararından önce ölçüleri yazılı hale getirmek gerekir. Elinizde tavan kotu, hedeflenen alt kenar kotu ve odanın derinliği varsa hangi görüntü yüksekliğinin uygun olduğu tek bir çıkarma işlemiyle ortaya çıkar.
Kâğıthane'deki Peak Elektronik mağazası Türkiye geneline kargo gönderimi yapar; ürünlerde 5 yıl garanti geçerlidir ve ödeme kredi kartı veya havale ile tamamlanabilir. Yerinde montaj hizmeti verilmemektedir; hangi modelin görüntü yüksekliğinin odanıza uyduğunu ise 0212 320 20 17 numarasından telefonla veya WhatsApp üzerinden görüşebilirsiniz.
Üç sayıyla karar
Projeksiyon perdesi üst siyah bant, dekoratif bir detay değil yükseklik problemine verilen geometrik bir cevaptır. Yüksek tavanlı odalarda görüntüyü göz hizasına indirir, perdenin üst kısmına taşan ışığı yutar ve kasanın konumunu izleme konforundan bağımsız hale getirir. Hesabı yapmak için elinizde yalnızca üç sayı olması yeterli: tavan kotu, görüntü yüksekliği ve alt kenarı istediğiniz kot. Bu üç sayı belirlendiğinde geriye yalnızca uygun görüntü yüksekliğine sahip modeli seçmek kalır.
