Aynı 200 cm genişlikte 1:1 oranlı bir perde 200 cm yükseklik verir, 16:9 oranlı bir perde ise 113 cm. Dikey nota sayfası gösteren bir müzik okulu projeksiyon perdesi kararında bu 87 cm fark, bir partisyon sayfasının yarısına denk gelir. Karşılaştırma varsayıma dayanmaz: Peak kataloğunda 200x200 cm ölçüde 111 inç köşegenli S100 ile 200x113 cm ölçüde 90 inç köşegenli G90 aynı genişliği paylaşır.
Müzik okulu projeksiyon perdesi neden 1:1 oran ister
Basılı nota ve partisyon sayfaları dikey formattadır; yüksekliği genişliğinden fazladır. Bir projektör görüntüyü yüzeye sığdırırken dar olan kenarı esas alır, yani dikey bir sayfa geniş ve basık bir perdede sağ ve sol tarafta boş alan bırakarak küçülür. Yüzey kareye yaklaştıkça dikey içerik için kullanılabilir alan artar.
Peak kataloğunda 1:1 oranlı beş model vardır: T70, T100, S70, S100 ve M70; beşinin de yüzeyi karedir. Bu oran, dikey sayfa gösteren bir müzik sınıfında 16:9 oranlı geniş ekrandan daha fazla dikey alan sunar. Bir ölçü cümlesiyle söylemek gerekirse: 200 cm genişliğinde kare bir perde, aynı genişlikteki 16:9 perdeye göre yaklaşık 1,8 kat dikey alan verir.
Bu fark konser repertuvarı, dört ses partisyonu veya iki sayfalık piyano eserinin tek karede gösterilmesi gereken durumlarda doğrudan okunabilirliğe yansır.
Aynı genişlikte 200 cm ile 113 cm farkı
Katalogdaki iki ürün aynı genişliğe sahip olduğu için karşılaştırma varsayıma gerek bırakmaz. S100 modeli 200x200 cm ölçüsünde, 111 inç köşegende ve 1:1 oranındadır. G90 modeli 200x113 cm ölçüsünde, 90 inç köşegende ve 16:9 oranındadır. İki perdenin duvarda kapladığı genişlik aynıdır; fark tamamen dikey eksende oluşur.
87 cm'lik bu fark pratikte şu demektir: dikey bir nota sayfası 16:9 perdede yaklaşık 113 cm yüksekliğe sığdırılırken, kare perdede 200 cm yüksekliğe yayılabilir. Porte aralıkları, nota sapları ve dinamik işaretleri aynı oranda büyür. Küçük işaretlerin okunabilirliği bu yüzden orandan bağımsız düşünülemez.
Köşegen rakamı bu farkı tek başına anlatmaz. G90 ile S100 arasındaki köşegen farkı 21 inçtir, ama kullanılabilir dikey alan farkı 87 cm'dir; yani köşegen yüzde yirmi üç büyürken dikey alan yaklaşık 1,8 katına çıkar. Müzik sınıfı için anlamlı olan ikinci rakamdır.
Partisyon sayfası ekranın neresine oturur
Dikey sayfa kare bir yüzeye yerleştirildiğinde sayfanın yüksekliği perdenin yüksekliğini doldurur, genişlikte ise iki yanda eşit boşluk kalır. A4 oranındaki bir sayfa 200 cm yüksekliğe oturduğunda yaklaşık 141 cm genişlik kullanır, yani 200 cm genişlikteki perdede her iki yanda 30 cm civarı boşluk oluşur. Bu boşluk, iki nota sayfasını yan yana göstermek yerine tek sayfayı büyük göstermek isteyen bir sınıf için kabul edilebilir bir ödündür.
Koro çalışmasında ise durum biraz farklıdır. Dört ses partisyonu tek sayfada üst üste dizildiği için sayfa daha da uzar; bu içerikte dikey alan kazancı, tek enstrüman partisyonuna göre daha belirleyici olur. Kare yüzeyde sayfanın tamamı tek karede kalır ve şef sayfayı kaydırmak zorunda kalmaz.
İki sayfayı yan yana gösterme ihtiyacı varsa mantık tersine döner: o zaman genişliği yükseklikten fazla olan bir yüzey işe yarar. Storlu kategoride bu tanıma uyan tek model, 240x200 cm ölçüde 123 inç köşegen sunan 6:5 oranlı S120'dir. Aynı 240x200 cm ölçü portatif kategoride T120 olarak da bulunur, fakat orada köşegen 120 inç olarak kayıtlıdır. Sınıfın repertuvarı tek sayfa mı iki sayfa mı gösteriyor sorusu, oran kararını tek başına belirler.
Katalogdaki 1:1 ve 16:9 ölçülerin karşılaştırması
| Model | Ölçü (cm) | Köşegen (inç) | Oran | Kategori |
|---|---|---|---|---|
| S100 | 200 x 200 | 111 | 1:1 | Storlu |
| G90 | 200 x 113 | 90 | 16:9 | Gergili |
| S70 | 180 x 180 | 100 | 1:1 | Storlu |
| G81 | 180 x 102 | 81 | 16:9 | Gergili |
| S120 | 240 x 200 | 123 | 6:5 | Storlu |
Tablonun her satırı ayrı bir karar noktasını gösterir. S100, 200x200 cm kare yüzeyiyle müzik sınıfında dikey sayfa gösterimi için kataloğun en dengeli ölçüsüdür ve 111 inç köşegene ulaşır. G90, aynı 200 cm genişlikte yalnızca 113 cm yükseklik verdiği için 90 inç köşegende kalır ve dikey içerikte dezavantajlıdır. S70, 180x180 cm ölçüsüyle daha küçük bir çalışma odasına girer ve katalogda 100 inç köşegenle listelenir. G81, 180 cm genişlikte 102 cm yükseklikle 81 inç köşegende kalarak aynı genişliğin 16:9 karşılığını gösterir. S120 ise 240x200 cm ölçüde 123 inç köşegen ve 6:5 oranıyla, iki nota sayfasını yan yana göstermek isteyen bir sınıfın storlu kategoride bulabileceği tek yüzeydir.
İlk iki satır ile üçüncü ve dördüncü satırın birlikte okunması tabloyu tamamlar: 200 cm genişlikte 1:1 ile 16:9 arasındaki dikey fark 87 cm, 180 cm genişlikte aynı fark 78 cm'dir. Yani perde küçüldükçe oranın yarattığı fark da küçülür, ama yön değişmez; kare yüzey her iki genişlikte de dikey içeriğe daha fazla alan bırakır.
Piyano ve nota sehpası arkasından izleme mesafesi
Müzik okulu projeksiyon perdesi konumlandırılırken izleyen kişi genellikle çalgının arkasında, perdeye 1,5-2 metre mesafede oturur. Bu mesafe sınıf derslerindeki 5-6 metrelik mesafeden çok kısadır ve iki sonucu vardır. Birincisi, kısa mesafede 200 cm yüksekliğindeki bir yüzey görüş alanının büyük bölümünü doldurur; bu yüzden perdenin dikey sınırları, çalgıda oturan kişinin baş hareketine göre planlanmalıdır. İkincisi, kısa mesafede yazı ve nota kalınlıkları daha net görünür, bu yüzden daha büyük yüzey aramak yerine doğru orana yoğunlaşmak yeterlidir.
Perdenin yerden yüksekliği de bu mesafede önem kazanır. Piyano kapağı ve nota sehpası görüş hattını kısmen kestiği için perdenin alt kenarının çalgı seviyesinin üzerinde kalması gerekir. Kare perdede 200 cm dikey alan olduğu için, perdenin alt kenarı yerden 70-80 cm yukarıda başlasa bile gösterilen sayfa tamamen görüş hattı içinde kalır.
Storlu perdenin müzik sınıfındaki yeri
Peak kataloğunda storlu perdeler kategorisi üç üründen oluşur: S70, S100 ve S120. Üçü de çerçeveli beyaz kasalıdır ve kullanılmadığında kumaş kasa içinde toplanır. Müzik sınıfı için bu toplanma özelliği iki açıdan değerlidir: duvarda sürekli açık bir yüzey bırakmaz ve ders dışında aynı duvarın ayna, pano veya repertuvar listesi gibi başka amaçlarla kullanılmasına izin verir.
Peak Elektronik Kağıthane/İstanbul mağazasıyla çalışır, Türkiye geneline kargo gönderir ve ürünleri 5 yıl garanti kapsamındadır. Yerinde montaj hizmeti verilmediği için kurulumu okulun kendi ekibi yapar; ölçü doğrulaması ve kasa konumu için 0212 320 20 17 numarasından telefonla veya WhatsApp üzerinden danışmanlık alınabilir. Ödeme kredi kartı veya havale ile yapılabilir.
Storlu modellerde hareket elle yapılır, elektrik tesisatı gerekmez. Günde bir veya iki kez indirilip kaldırılan bir müzik sınıfında bu düzen yeterlidir. Perde kasası tavandan veya duvardan sabit bir noktaya monte edildiği için, her indirişte aynı hizaya gelmesi kasanın düzgün monte edilmesine bağlıdır.
Daha küçük oda için 100 inç sınıfı
Her müzik odası 200x200 cm bir yüzeyi taşımaz. Bireysel çalışma odaları ve iki kişilik ders odaları için katalogda 100 inç projeksiyon perdesi köşegeni beş ayrı üründe bulunur: 220x124 cm G100, 203x152 cm F100, 200x200 cm T100, 180x180 cm S70 ve 180x180 cm M70. Bu beş üründen üçü kare yüzey sunar, bu nedenle dikey nota gösterimi için T100, S70 ve M70 öne çıkar.
Aynı köşegen sayısının farklı ölçülerde karşımıza çıkması şaşırtıcı değildir; köşegen tek başına yüzeyin biçimini anlatmaz. 220x124 cm ile 180x180 cm aynı köşegeni paylaşsa da, ikisinin dikey alanı arasında 56 cm fark vardır. Müzik okulunda karar her zaman köşegenle değil, yükseklik rakamıyla verilir.
Bu beş ürün arasında seçim yapılırken ikinci bir ayrım da devreye girer: T100 üç ayaklı tripod gövdesiyle yerde durur, S70 duvara veya tavana monte edilen storlu bir kasadır, M70 ise aynı 180x180 cm kare yüzeyi kumandayla açar. Tek bir odada kalıcı kurulum yapılacaksa S70 veya M70, aynı perdenin iki ders odası arasında taşınması gerekiyorsa T100 uygundur.
Oranla başlayan bir seçim sırası
Müzik sınıfında doğru sıralama şudur: önce gösterilecek sayfa sayısı belirlenir, sonra duvarda kullanılabilir yükseklik ölçülür, en sonunda oran ve model seçilir. Tek dikey sayfa gösteren bir sınıf 200x200 cm ölçüde 111 inç köşegen sunan Peak S100 çerçeveli storlu projeksiyon perdesi ile hedefine ulaşır; oda küçükse aynı mantık 180x180 cm ölçüde kurulur. Köşegen rakamıyla başlayan bir seçim, müzik okulunda neredeyse her zaman yanlış yüksekliğe çıkar; bu yüzden karar oranla başlar, köşegenle değil.
